Sensoret kuantike, dikur koncept teorik, sot po kalojnë në laboratorë dhe aplikime reale. Këto pajisje përdorin fenomene kuantike si superpozimi dhe entanglementi për të matur me ndjeshmëri ekstreme aspekte të botës që janë jashtë mundësive të teknologjisë klasike.
Një përdorim premtues është matja e fushave magnetike në tru. Studiues nga Imperial College dhe kompania M Squared janë duke zhvilluar “magnetometër optikisht pompues” (OPM) – sensorë me madhësi kompakte që punojnë në temperaturë dhome dhe mund të regjistrojnë aktivitetin magnetik të neuroneve pa pajisje të mëdha dhe të ftohta.
Për matjen e gravitetit, përdoren interferometra atomikë: atomet – si rubidium – ftohen në temperatura ekstremisht të ulëta dhe përdoren si “valë kuantike” që ndërveprojnë mes vete. Ndryshimet e lehta në gravitet përkthehen në interferencë, duke mundësuar identifikimin e masave nën sipërfaqe — si tunele, pasuri minerale apo struktura të fshehura. Një tjetër lloj sensor i kuantikë përdor qendra nitrogjen-vakancë në diamant. Këto qendra janë jashtëzakonisht të ndjeshme ndaj fushave magnetike dhe mund të shfrytëzohen për imazhim molekular, MRI të qelizave, dhe aplikime mjedisore ku precision është kyç.
Sensoret e rinj janë gjithashtu të programueshëm. Me algoritme inteligjente, është e mundur të minimizohet zhurma kuantike dhe të afrohet saktësia matëse tek kufijtë teorikë — një hap që mund të sjellë sensorë realisht “kuantikisht optimalë”. Më tej, sensorët e lidhur me entanglement mund të rrisin ndjeshmërinë me një faktor të madh, gjë që i bën më të dobishëm për navigim pa GPS, gjeologji apo kërkime për burime nën tokë.
Një risi tjetër është siguria kuantike: studiues po punojnë me koncepte të “sensimit të distancës së sigurt kuantik” ku sensorët e largët mund të masin dhe të komunikojnë në mënyrë që të dhënat të jenë të paprekshme nga spiunë, pa rrezikuar të komprometohen.
Ky brezi i ri sensorësh nuk ka aplikime vetëm në shkencë; ai ka potencial që të revolucionarizojë teknologji mjekësore, gjeologjike dhe ambientale. Ndërsa sensorët kuantikë po zhvillohen me shpejtësi, e ardhmja ku ne mund të masim atë që nuk shihet po bëhet realitet
Discussion about this post