Në ditët e fundit, me intensifikimin e konflikteve dhe njoftimeve për sulme me raketa në Lindjen e Mesme, miliona njerëz në të gjithë botën zbuluan një tërheqje të pandalshme drejt ekranit: kërkuan lajmet e fundit mbi tensionet dhe zhvillimet e fundit të konfliktit. Çdo alarm, çdo njoftim për zjarre artilerie apo informatë të re, i shtyri përdoruesit të rifreskojnë riaftësimin e tyre në mediat sociale, duke u futur në një cikël që psikologët e quajnë doomscrolling
Termi doomscrolling i referohet shflejtimit të pandalshëm të përmbajtjeve negative online, sidomos kur ato lidhen me lajme rreth krizave, luftërave, apo sulmeve, dhe nxit një rritje të ankthit dhe stresit psikologjik. Njerëzit ndihen të detyruar të jenë “të informuar”, por kjo dëshirë shpesh shndërrohet në një cikël emocional që përkeqëson më shumë gjendjen e tyre të brendshme sesa e qetëson. Ekspertët e sjelljes njerëzore e shpjegojnë këtë sjellje si një rezultat të “negativity bias”, një tendencë të trurit për t’i kushtuar më shumë vëmendje informacionit negativ sesa atij pozitiv. Kjo është një trashëgimi evolucionare që i ndihmoi njerëzit të identifikonin kërcënimet në mjediset natyrore në të kaluarën, por në epokën digjitale kjo bëhet një prirje që e bën të vështirë largimin nga lajmet dramatike.
Në situata krize, si raportimet e konfliktit të vazhdueshëm në Lindjen e Mesme ose alarmet e raketave në kohë reale, përdoruesit shpesh ndjejnë se rifreskimi i ekranit është një mënyrë për të rifituar kontrollin mbi situatën, edhe pse në fakt kjo sjell vetëm një valë të re të eksitimit emocional. Eksperimentet mbi sjelljen njerëzore tregojnë se njerëzit janë të gatshëm të përballojnë rehati të ulët për të hequr pasigurinë dhe në momentet e tensionit, rikonsiderimi i lajmeve mund të duket si një funksion “përgjegjësie”. Për më tepër, platformat digjitale janë projektuar për të nxitur angazhimin: algoritmet favorizojnë përmbajtjet që provokojnë ndjenja të forta, si frikë, zemërim apo trishtim, dhe kjo vazhdimisht i kthen përdoruesit faqjeve të lajmeve dhe komenteve, duke krijuar një “feedback loop” emocional. Kjo përvojë ngjan me funksionimin e një makine lojërash: çdo rifreskim mund të sjellë diçka të re, një njoftim, një video, një titull shqetësues—dhe kjo e bën më të vështirë ndalimin.
Hulumtimet moderne lidhin doomscrolling me simptoma të ankthit, lodhjes emocionale dhe vështirësi në tolerimin e pasigurisë, duke treguar se ky fenomen nuk është thjesht një zakon i keq, por një reagim psikologjik kompleks ndaj bombardimit të vazhdueshëm me lajme stresuese. Ekspertët sugjerojnë se për të shmangur kapjen e këtij cikli është e dobishme të krijohen kufizime në kohën e ndjekjes së lajmeve, të reduktohen njoftimet e panevojshme, dhe të vendosen rutina të informimit që ndalojnë konsumimin e lajmeve gjatë gjithë ditës. Kjo jo vetëm që ndihmon në mbrojtjen e shëndetit mendor, por edhe krijon një qasje më të ekuilibruar ndaj lajmeve globale.
Discussion about this post