Një ekip ndërkombëtar studiuesish ka prezantuar një model të ri të inteligjencës artificiale që mund të ndryshojë mënyrën se si kuptojmë jetën. Quhet Evo 2 dhe është trajnuar mbi më shumë se 9 trilion baza gjenetike nga mijëra specie të ndryshme, duke përfshirë baktere, bimë, kafshë dhe njerëz.
Modeli i Evo 2 nuk është thjesht një program kompjuterik. Ai punon si një “lexues” i ADN‑së, duke analizuar modele dhe sekuenca që njeriu zakonisht nuk do t’i zbulonte dot. Studiuesit shpjegojnë se sistemi mund të identifikojë gjenet, rajonet rregulluese dhe mutacionet që ndikojnë në funksionin e proteinave. Për shembull, ai mund të parashikojë se cilat mutacione në gjenin BRCA2 mund të rrisin rrezikun për kancer. E veçanta e Evo 2 është se mund të krijojë gjithashtu sekuenca të reja gjenetike. Studiuesit shpresojnë se kjo aftësi mund të përdoret për të dizajnuar mikroorganizma që prodhojnë ilaçe, bioenergjia ose për zhvillime të tjera në bioteknologji.
Një tjetër tipar i rëndësishëm është qasja open-source e modelit. Kjo do të thotë se laboratore dhe universitete nga e gjithë bota mund ta përdorin sistemin dhe ta përmirësojnë, duke përshpejtuar kërkimin shkencor në fusha të ndryshme. Trajnimi i modelit u mundësua falë bashkëpunimit mes Arc Institute, studiuesve të Stanford University dhe kompanisë teknologjike NVIDIA, që ofroi fuqinë kompjuterike për të përpunuar triliona të dhëna gjenetike.
Ekspertët e biologjisë shohin Evo 2 si një hap të rëndësishëm drejt një epoke ku inteligjenca artificiale nuk do të shërbejë vetëm për analizë të të dhënave, por edhe për projektimin e sistemeve biologjike. Për laboratorët dhe mjekësinë, kjo mund të përkthehet në shpejtim të zbulimeve për sëmundje gjenetike, terapi të reja dhe kuptim më të thellë të funksionimit të jetës.
Megjithatë, fuqia e kësaj teknologjie sjell edhe pyetje etike dhe siguri: manipulimi i kodit gjenetik duhet të shoqërohet me rregullime të qarta, për të shmangur rreziqe të mundshme. Evo 2 është më shumë se një mjet; është një paralajmërim se inteligjenca artificiale po hyjnë në laboratorët e biologjisë në mënyrë që mund të ndryshojë përgjithmonë mënyrën se si kuptojmë jetën dhe gjenomin tonë.
Discussion about this post