Fondacioni Wikimedia po lufton një betejë të dëshpëruar ligjore kundër një ligji të Mbretërisë së Bashkuar që mund të shkatërrojë përgjithmonë parimin e anonimitetit që e bëri Wikipedia-n atë që është sot.
Akti i Sigurisë Online kërcënon Wikipedia-n: fundi i anonimitetit?
Wikipedia është në rrezik serioz. Më 22 dhe 23 korrik, një gjykatë në Londër do të vendosë nëse do ta trajtojë atë si Facebook apo TikTok – domethënë, si çdo rrjet tjetër social komercial. Duket absurde, por nëse shkon keq, lamtumirë enciklopedisë së lirë siç e njohim ne.
Akti i Sigurisë Online (OSA) i Mbretërisë së Bashkuar u hartua për të mbrojtur fëmijët nga përmbajtja pornografike dhe e dëmshme në mediat sociale. Qëllimi është padyshim fisnik, por rrezikon të mbingarkojë edhe shërbime krejtësisht të ndryshme si Wikipedia. Nëse platforma do të klasifikohej si një shërbim i “Kategorisë 1” (i njëjtë me ato të rezervuara për gjigantët e mediave sociale komerciale), do të detyrohej të verifikonte identitetin e shumë prej kontribuesve të saj vullnetarë.
Anonimati mbron guximtarët
Privatësia e redaktorëve të Wikipedia-s nuk është një tekë; është çështje jete a vdekjeje. Shumë kontribues jetojnë nën regjime autoritare dhe rrezikojnë persekutimin, arrestimin ose më keq. Të tjerë dokumentojnë krime lufte, korrupsion ose shkelje të të drejtave të njeriut. Detyrimi i këtyre vullnetarëve për të zbuluar identitetin e tyre do të heshtte zërat më të guximshëm dhe të rëndësishëm të enciklopedisë.
Rregullat e reja do t’u lejonin përdoruesve të bllokonin përmbajtjen nga llogaritë e paverifikuara për të mbrojtur veten nga trollët anonimë. Problemi është se praktikisht të gjithë në Wikipedia janë anonimë, përfshirë kontribuesit më të vlefshëm dhe të besueshëm. Eliminimi i disa trollëve rrezikon humbjen e mijëra kontribuesve legjitimë që kanë ndërtuar Wikipedia-n gjatë njëzet viteve të fundit.
Fondacioni Wikimedia nuk është i vetëm në këtë luftë. Dy organizata për të drejtat dixhitale, Fondacioni Electronic Frontier (EFF) dhe ARTICLE 19, po e mbështesin kauzën, duke e konsideruar OSA-n një kërcënim për lirinë e shprehjes dhe privatësinë online, jo vetëm në Mbretërinë e Bashkuar, por në nivel global.
Koha po mbaron. Dispozitat e ligjit do të hyjnë në fuqi më 25 korrik. Nëse Gjykata e Lartë e refuzon apelimin në ditët para miratimit të tij, Wikimedia do të duhet të veprojë shpejt për të gjetur alternativa ose operacionet e saj do të përmbysen plotësisht.
Kur qëllimet e mira bëhen ligje të këqija
Vendimi i Gjykatës së Lartë është interesant sepse Wikipedia nuk është pikërisht ajo që kishin në mendje ligjvënësit kur shkruan OSA-në. Enciklopedia nuk është një faqe komerciale e mediave sociale, nuk pret përmbajtje pornografike dhe nuk ka problemet tipike të platformave që ligji kishte për qëllim të rregullonte.
Megjithatë, Wikipedia përfshin informacione mbi tema që disa prindër mund të mos duan që fëmijët e tyre t’i shohin: lufta, dhuna, seksualiteti, droga. Por ndryshimi midis një enciklopedie edukative dhe një platforme komerciale argëtimi duhet të jetë i qartë për të gjithë.
Problemi nuk është vetëm në Angli. Nëse Wikipedia i nënshtrohet Aktit të Sigurisë Online të Mbretërisë së Bashkuar, nesër Kina do të kërkojë emrat e atyre që shkruajnë për të drejtat e njeriut. Pasnesër, Rusia do të dojë të dijë se kush përditëson faqet në Ukrainë. Pasi anonimati të shkojë dëm, nuk ka kthim prapa.
Wikipedia funksionon sepse është e hapur, bashkëpunuese dhe mbron kontribuesit e saj. Heqja e njërës prej këtyre shtyllave rrezikon të gjithë projektin. Kjo nuk është vetëm një betejë ligjore britanike; është një luftë për të ardhmen e dijes së lirë.
Discussion about this post