Në orët e para të mëngjesit mbi shkretëtirën Mojave në jug të Kalifornisë, X-59 Quesst u ngrit në qiell për herë të parë në historinë e tij. Ky avion supersonik eksperimental, i zhvilluar nga NASA në bashkëpunim me Lockheed Martin, ka si qëllim ta reduktojë dukshëm zhurmën klasike të “boom”-it supersonik — një hap ky që mund të hapë dyert për fluturime komerciale të shpejta mbi kontinentin.
X-59 është një avion me një vendpilotësh, motor të vetëm, dhe me dimensione që e bëjnë më të gjatë se një avion tipi F-16, por me shpatull të pakët — përballë sfidës teknologjike të arritjes së shpejtësisë supersonike pa zhurmën e zakonshme.
Në fluturimin e parë, që zgjati rreth një orë, X-59 nuk arriti shpejtësinë supersonike — ai ndoqi një ritëm më modest për të testuar sigurinë dhe funksionimin esencial. Në fazat e ardhshme parashikohet të arrijë ritme rreth Mach 1.4 (rreth 925 milje në orë) në lartësi prej 55,000 këmbësh — pothuajse dyfishin e shpejtësisë së avionëve komercialë aktualë.
Për dekada me radhë, fluturimet supersonike komerciale u ndaluan mbi tokë për shkak të “boom”-it të zhurmshëm që shkatërronte qetësinë, derdhte energji akustike në tokë dhe pengonte aplikimin e tyre gjerësisht. Projekti X-59 hap rrugën për të sfiduar këtë kufi. NASA planifikon të kryejë fluturime mbi komunitete të ndryshme në SHBA, ku banorët do të vlerësojnë nëpërmjet sondazheve nëse “thundrimi akustik” që avioni prodhon është i pranueshëm. Nëse rezultatet janë pozitive, informacioni do t’u përcillet autoriteteve rregullatore — si Federal Aviation Administration (FAA) — për të rivlerësuar kufizimet aktuale për fluturimet supersonike mbi tokë.
Ky është një hap potencialisht revolucionar për aviacionin: nëse supersoniku i “boomit të ulët” bëhet i miratuar komercialisht, udhëtimet mund të shkurtohen ndjeshëm — mundësisht në gjysmë të kohës së sotme — për udhëtimet midis kontinenteve.
X-59 Quesst nuk është vetëm një prototip i rrallë — ai është simboli i një ëndrre të vjetër të aviacionit, të shpejtësisë së pafrenuar, pa kompromis për qetësinë e tokës dhe të komuniteteve nën rrugën e fluturimit. Ndërsa kemi parë avionë që thyen shpejtësinë e zërit, ky është përpjekja për të thyer kufirin e zhurmës së rëndë—pa lënë pas pandjeshmëri.
Nëse gjithçka shkon sipas planit, nuk do të jetë më ëndërr të fluturosh nga kontinenti në kontinent në kohë rekord — por ajo mund të jetë një realitet brenda dekadës që vjen.
Discussion about this post