Të flasësh me balenat përmes AI-së mund të ndihmojë jetën në Tokë

Studiuesit po përdorin inteligjencën artificiale për të analizuar komunikimin e balenave dhe kafshëve të tjera, me synimin për të kuptuar më mirë sjelljen e tyre dhe për t’i mbrojtur.

Inteligjenca artificiale po përdoret për një qëllim që deri pak vite më parë dukej si fantashkencë: të kuptojë se çfarë po “thonë” kafshët.

Studiues dhe inxhinierë po përdorin modele të avancuara të AI-së për të analizuar tingujt, lëvizjet dhe sjelljen e kafshëve. Një nga organizatat që po punon në këtë drejtim është Earth Species Project, e cila synon të krijojë mjete që mund të identifikojnë dhe analizojnë modelet e komunikimit në botën e egër.

Balenat janë ndër objektivat më interesantë të këtij kërkimi. Studiuesit kanë mbledhur prej vitesh regjistrime të tingujve të tyre, por sasia e të dhënave është aq e madhe sa njerëzit e kanë të vështirë ta analizojnë të gjithën. Këtu hyn AI-ja: algoritmet mund të përpunojnë miliona tinguj dhe të identifikojnë modele që mund të mos jenë të dukshme për studiuesit.

Një shembull është tingulli “whup” i balenave me gunga. Studiuesja Michelle Fournet ka studiuar këtë sinjal dhe ka eksperimentuar duke e riprodhuar në det për të parë nëse balenat reagojnë. Rezultatet sugjerojnë se këto tinguj mund të kenë rol në mënyrën se si balenat sinjalizojnë praninë e tyre.

Por qëllimi nuk është të krijohet një “Google Translate” për kafshët. Studiuesit theksojnë se hapi i parë është të kuptohen modelet bazë të komunikimit, jo të krijohet një bisedë e drejtpërdrejtë mes njerëzve dhe kafshëve.

AI mund të ndihmojë edhe në mbrojtjen e tyre. Algoritmet mund të analizojnë tingujt e delfinëve për të zbuluar ndryshime në sjellje ose shenja stresi. Në disa raste, sisteme të ngjashme mund të përdoren për të paralajmëruar për praninë e balenave dhe për të ndihmuar në shmangien e përplasjeve me anijet.

Teknologjia po përdoret edhe për të analizuar kafshë të tjera. Earth Species Project ka zhvilluar modele që mund të klasifikojnë tingujt e balenave beluga dhe synon t’i zgjerojë këto sisteme te orangutanët, elefantët, zogjtë dhe specie të tjera.

Megjithatë, studiuesit paralajmërojnë se kjo teknologji duhet përdorur me shumë kujdes. Nëse njerëzit arrijnë të gjenerojnë tinguj të kafshëve, përdorimi i tyre pa kontroll mund të ndikojë në sjelljen dhe komunikimin natyror të specieve.

Kjo është arsyeja pse objektivi kryesor mbetet kuptimi, jo imitimi. Para se të përpiqemi t’u “flasim” kafshëve, shkencëtarët duan të kuptojnë se çfarë informacioni fshihet pas tingujve që ato prodhojnë.

Nëse kjo teknologji funksionon, AI mund të bëhet një lloj “mikrofoni” për botën natyrore: një mënyrë për të zbuluar më shumë rreth jetës së kafshëve dhe, në fund, për të kuptuar më mirë se çfarë duhet bërë për ta mbrojtur atë.