Për dekada me radhë, filozofia konsiderohej një nga degët akademike më pak të lidhura me tregun e punës. Në epokën e inteligjencës artificiale, kjo po ndryshon me shpejtësi. Kompanitë që po ndërtojnë modelet më të avancuara të AI-së në botë nuk po kërkojnë vetëm inxhinierë, shkencëtarë të të dhënave dhe programues. Ato po punësojnë gjithnjë e më shumë filozofë për të ndihmuar në zgjidhjen e pyetjeve që teknologjia po i bën gjithnjë e më urgjente: Çfarë është inteligjenca? Çfarë do të thotë të mendosh? Si duhet të sillet një sistem artificial kur përballet me zgjedhje morale?
Në laboratorë si DeepMind i Google dhe Anthropic, filozofët janë bërë pjesë e ekipeve që studiojnë ndikimin shoqëror dhe etik të inteligjencës artificiale. Roli i tyre nuk është të diskutojnë teori abstrakte larg realitetit, por të ndihmojnë në përcaktimin e vlerave, kufijve dhe sjelljeve që duhet të ndjekin modelet e AI-së. Ndërsa sistemet e reja të AI-së po fitojnë aftësi për të shkruar kode, për të marrë vendime, për të planifikuar detyra dhe për të ndërvepruar me njerëzit në mënyra gjithnjë e më komplekse, kompanitë po përballen me pyetje që nuk mund të zgjidhen vetëm me matematikë apo programim. Çështje si drejtësia, paragjykimet algoritmike, dezinformimi, siguria dhe përputhja e inteligjencës artificiale me vlerat njerëzore po kërkojnë ekspertizë që tradicionalisht i përkiste filozofisë.
Megjithatë, jo të gjithë e shohin këtë zhvillim me optimizëm. Disa akademikë paralajmërojnë se ekziston rreziku që filozofët të shndërrohen në një instrument për të përmirësuar imazhin publik të kompanive teknologjike. Sipas kritikëve, praninë e ekspertëve të etikës kompanitë mund ta përdorin si dëshmi të përgjegjshmërisë, pa ndryshuar domosdoshmërisht mënyrën se si zhvillojnë produktet e tyre. Nga ana tjetër, filozofët që punojnë brenda këtyre kompanive argumentojnë se ndikimi real vjen pikërisht nga përfshirja në proceset e zhvillimit. Duke pasur akses në teknologjitë më të avancuara përpara se ato të arrijnë te publiku, ata besojnë se mund të kontribuojnë në identifikimin e rreziqeve dhe në formësimin e sistemeve më të sigurta dhe më të përgjegjshme.
Ndërsa gara globale për inteligjencën artificiale po përshpejtohet, një gjë po bëhet gjithnjë e më e qartë: e ardhmja e AI-së nuk do të përcaktohet vetëm nga fuqia e kompjuterëve apo cilësia e algoritmeve. Ajo do të varet gjithashtu nga mënyra se si njerëzit vendosin t’u përgjigjen pyetjeve morale dhe shoqërore që kjo teknologji sjell me vete. Dhe pikërisht për këtë arsye, në Silicon Valley po krijohet një kërkesë e re dhe e pazakontë: filozofë që mund të ndihmojnë industrinë të kuptojë jo vetëm atë që AI mund të bëjë, por edhe atë që duhet të bëjë.
Discussion about this post