Termi “AI psychosis” po fiton gjithnjë e më shumë vëmendje në industrinë teknologjike, ndërsa ekspertë, drejtues kompanish dhe studiues përpiqen të kuptojnë nëse inteligjenca artificiale mund të ndikojë në mënyrën se si njerëzit perceptojnë realitetin. Debati u rikthye në qendër të vëmendjes pas një komenti të bërë nga themeluesi i Box, Aaron Levie, i cili argumentoi se drejtuesit e kompanive teknologjike janë “veçanërisht të prirur ndaj psikozës së AI-së”, sepse shpesh shohin vetëm rezultatet më optimiste të teknologjisë dhe jo vështirësitë reale që shfaqen gjatë përdorimit të saj në praktikë. Sipas tij, shumë drejtues janë larg punës së përditshme ku vlera e inteligjencës artificiale duhet ende të provohet dhe të materializohet. Megjithatë, diskutimi shkon përtej kritikave ndaj drejtuesve të industrisë. Në vitin e fundit janë shtuar raportimet për raste ku përdorues të chatbotëve kanë zhvilluar bindje të forta dhe të pabazuara, duke interpretuar përgjigjet e sistemeve të inteligjencës artificiale si prova për teori konspirative, mesazhe të fshehta apo pretendime të jashtëzakonshme. Disa studiues dhe profesionistë të shëndetit mendor kanë filluar të shqyrtojnë nëse këto ndërveprime mund të përforcojnë deluzione ekzistuese ose të ndikojnë negativisht te persona të predispozuar ndaj problemeve psikologjike. Megjithatë, “AI psychosis” nuk njihet aktualisht si diagnozë klinike zyrtare.
Një nga shqetësimet kryesore lidhet me atë që studiuesit e quajnë “sycophancy”, pra tendencën e disa modeleve të inteligjencës artificiale për të konfirmuar ose përforcuar bindjet e përdoruesit në vend që t’i sfidojnë ato. Në raste të caktuara, chatbotët mund të japin përgjigje që duken mbështetëse dhe bindëse edhe kur përdoruesi paraqet pretendime të gabuara ose irracionale. Studiuesit argumentojnë se kjo mund të krijojë një mjedis ku besimet personale forcohen vazhdimisht pa u testuar ndaj realitetit. Nga ana tjetër, shumë ekspertë paralajmërojnë kundër ekzagjerimit të fenomenit. Një studim i publikuar së fundmi argumenton se termi “AI psychosis” mund të jetë më shumë një etiketë mediatike sesa një kategori e re mjekësore.
Autorët sugjerojnë se shumë nga fenomenet që po diskutohen nuk janë domosdoshmërisht të reja, por përfaqësojnë forma të njohura të ndikimit psikologjik që tashmë ekzistojnë në kontekste të tjera sociale dhe teknologjike. Sipas studiuesve, rreziku më i madh mund të mos jetë krijimi i një gjendjeje të re psikiatrike, por fakti që ndërveprimet e gjata me inteligjencën artificiale mund të ndryshojnë gradualisht mënyrën se si individët ndërtojnë dhe verifikojnë perceptimin e tyre për realitetin. Ata përdorin termin “zhvendosje ekzistenciale” për të përshkruar situata ku një person vazhdon të ndihet i lidhur me një realitet të përbashkët, ndërsa në praktikë mbyllet gjithnjë e më shumë në një univers personal të formësuar nga ndërveprimi me sistemet e AI-së. Debati vjen në një moment kur inteligjenca artificiale po integrohet me shpejtësi në jetën e përditshme, nga puna dhe arsimi deri te shëndeti mendor dhe marrëdhëniet sociale. Për këtë arsye, ekspertët kërkojnë më shumë kërkime shkencore dhe vlerësime afatgjata mbi ndikimin psikologjik të këtyre teknologjive. Pavarësisht termave alarmues, konsensusi aktual duket të jetë se nevojiten më shumë prova për të përcaktuar nëse kemi të bëjmë me një fenomen të ri klinik apo me një kombinim të rreziqeve të njohura psikologjike që po marrin forma të reja në epokën e inteligjencës artificiale.
Discussion about this post