Naoris lançoi blockchain post‑kuantik për të mbrojtur Bitcoin dhe Ethereum

Naoris Protocol ka bërë hapin e parë drejt një rrjeti blockchain të dizajnuar për të përballuar sfidat që vijnë me kompjuterët kuantikë. Mainnet-i i ri i Naoris përdor kriptografi post‑kuantike të standardizuar nga Instituti Kombëtar i Standardeve dhe Teknologjisë së SHBA‑s (NIST), duke synuar të mbrojë transaksionet dhe çelësat privatë në rrjetet e kriptomonedhave si Bitcoin dhe Ethereum.

Aktualisht, shumica e blockchain-eve tradicionale mbështeten te algoritme si ECDSA për nënshkrime dixhitale, të cilat teorikisht mund të thyehen nga kompjuterët kuantikë të fuqishëm duke përdorur algoritme si Shor. Kjo nënkupton rrezikun e “Dita Q” – një ditë kur sulmet kuantike mund të komprometojnë sigurinë e kriptomonedhave. Naoris vjen si një përgjigje e hershme ndaj këtij kërcënimi, duke ofruar një protokoll të gatshëm për përdorim me siguri të lartë. Rrjeti funksionon me një grup operatorësh validues dhe përdor algoritmin ML‑DSA, një version i CRYSTALS‑Dilithium të aprovuar nga NIST. Çelësat post‑kuantik sigurojnë që çdo transaksion të jetë i paprekshëm nga sulmet kuantike. Sipas zyrtarëve të projektit, implementimi i këtij standardi që në fillim bën që tranzicioni drejt sigurisë kuantike të jetë i palëvizshëm dhe praktikisht i domosdoshëm për përdoruesit e rrjetit.

Përpara lançimit të mainnet-it, testnet-i i Naoris përpunoi mbi 106 milionë transaksione post‑kuantike dhe identifikoi më shumë se 603 milionë kërcënime të mundshme, duke dëshmuar fuqinë dhe besueshmërinë e rrjetit. Përveç kësaj, ky hap përfaqëson një model që blockchain-et ekzistuese si Bitcoin dhe Ethereum mund të ndjekin për të integruar kriptografi rezistente ndaj kompjuterëve kuantikë. Sidoqoftë, sfida kryesore mbetet adoptimi në masë. Ndryshimet strukturore të nevojshme për blockchain-et ekzistuese kërkojnë konsensus të gjerë nga komunitetet e zhvilluesve dhe mund të jenë të ngadalta për t’u implementuar. Megjithatë, ekspertët e sigurisë e shohin Naoris si një hap të rëndësishëm drejt krijimit të një blockchain-i të qëndrueshëm ndaj kërcënimeve kuantike, i gatshëm për të mbrojtur transaksionet dhe çelësat privatë në të ardhmen.

Rrjeti i ri jo vetëm që përfaqëson avancimin teknik, por gjithashtu ngrit pyetje për mënyrën se si protokollet kryesore të kriptomonedhave do të përgatiten për epokën kuantike, duke siguruar që investimet dhe transaksionet e përdoruesve të mbeten të sigurta edhe në dekadat e ardhshme.