Një mister gati dy shekullor rreth një prej rasteve më të hershme të ndikimit të motit hapësinor mbi teknologjinë është zgjidhur. Shkencëtarët kanë zbuluar se një stuhi gjeomagnetike që dyshohej se kishte ndërprerë sinjalet hekurudhore në Angli nuk ndodhi në vitin 1841, siç ishte dokumentuar, por më 18 tetor 1848.
Historia u bë e njohur nga një raport i botuar në revistën Nature në vitin 1871. Sipas tij, një tren ekspres që duhej të nisej nga Exeter në orën 22:05 u vonua për 16 minuta, sepse operatorët nuk arrinin të përcaktonin nëse segmenti i hekurudhës përpara ishte i lirë. Shkak dyshohej një “çrregullim magnetik shumë intensiv” që kishte ndërhyrë në sistemin telegrafik të përdorur për sinjalizimin hekurudhor.
Problemi ishte se linja hekurudhore e përmendur në raport nuk ekzistonte në vitin 1841. Ajo u hap vetëm në vitin 1846, duke e bërë të pamundur që incidenti të kishte ndodhur në datën e dokumentuar.
Për të zgjidhur enigmën, një ekip ndërkombëtar studiuesish nga Lancaster University dhe British Geological Survey krahasoi oraret historike të trenave, gazetat e kohës, raportet për aurorat dhe të dhënat magnetike të ruajtura nga Observatori i Greenwich. Të gjitha këto burime treguan drejt 18 tetorit 1848.
Të dhënat magnetike tregojnë se atë ditë kishte një aktivitet të fortë gjeomagnetik, ndërsa në Britani dhe pjesë të tjera të Evropës u raportuan aurora. Studiuesit përfunduan se viti 1841 ishte me shumë gjasë një gabim shtypi, ndërsa ngjarja reale ndodhi shtatë vjet më vonë.
Zbulimi ndryshon edhe kronologjinë e historisë së motit hapësinor. Incidenti i Exeter mbetet një nga rastet më të hershme të dokumentuara, por nuk është më i pari. Studiuesit identifikojnë një raport të besueshëm nga 19 marsi 1847, kur një aurorë e fuqishme shkaktoi ndërprerje në sistemet telegrafike të Midland Railway.
Historia ka rëndësi edhe sot. Moti hapësinor nuk është vetëm një fenomen astronomik: stuhitë gjeomagnetike mund të ndikojnë në teknologjitë që varen nga energjia elektrike, satelitët, komunikimet dhe sistemet e navigimit. Një stuhi shumë e fortë sot mund të shkaktonte ndërprerje të energjisë dhe probleme në komunikime.
Në një farë mënyre, incidenti i Exeter tregon se problemi nuk është i ri. Që në momentin kur teknologjia elektrike filloi të hynte në jetën e përditshme, aktiviteti i Diellit kishte filluar të ndërvepronte me të.
Discussion about this post