Dy vjet më parë, Microsoft hodhi në det një ‘qendër të dhënash’ në brigjet e Orkney në kuadër të një eksperimenti.
“Qendra e të dhënave” është një grup i madh serverësh kompjuterikë në rrjet, të përdorur zakonisht nga organizatat për ruajtjen, përpunimin ose shpërndarjen në distancë të sasive të mëdha të të dhënave.
Kjo qendër e të dhënave tani është marrë nga fundi i oqeanit dhe studiuesit e Microsoft po vlerësojnë se si ka performuar, dhe çfarë mund të mësojnë prej saj për efikasitetin e energjisë.
Kur kontenieri u tërhoq nga thellësia e detit, pasi ishte vendosur atje në maj të 2018-s, vetëm tetë nga 855 serverat në bord kishin dështuar.
“Shkalla e dështimit tonë në ujë është një e teta e asaj që shohim në tokë”, thotë Ben Cutler, i cili ka udhëhequr atë që Microsoft e quan “Project Natick”.
Ekipi po spekulon se efikasiteti i këtij eksperimenti mund të lidhet me faktin se nuk kishte njerëz në bord, dhe se në vend të oksigjenit, në kapsulë u hodh azot.
“Ne mendojmë se ka të bëjë me këtë atmosferë azoti që zvogëlon korrozionin dhe është e freskët, dhe njerëzit nuk godasin gjërat përreth”, thotë Cutler.
Orkney u zgjodh për provë nga Microsoft, pjesërisht sepse ishte një qendër për kërkimin e energjisë së rinovueshme në një vend ku klima ishte e butë – ndoshta edhe e ftohtë. Ideja ishte që kostoja e ftohjes së kompjuterëve do të ishte më e ulët nëse do të ishin nën ujë.
Cilindri i bardhë doli nga ujërat e ftohtë me një shtresë algash, barishte dhe anemonesh detare pas një operacioni një ditor. Por brenda, qendra e të dhënave funksiononte mirë – dhe tani po shqyrtohet nga afër, në mënyrë që ekipi hulumtues të mësojë më shumë.
‘Projekti Natick’ ishte pjesërisht rreth punës për të parë, nëse grupe të qendrave të vogla të të dhënave nënujore për përdorim afatshkurtër mund të jenë një propozim komercial. Por gjithashtu ishte një përpjekje për të mësuar më shumë rreth efikasitetit të energjisë në llogaritjen në re.
E gjithë energjia elektrike e Orkney vjen nga era dhe energjia diellore, por nuk kishte asnjë problem në mbajtjen e qendrës së të dhënave nënujore të furnizuar me energji.
“Ne kemi qenë në gjendje të ecim me të vërtetë mirë në atë që qendrat e të dhënave të bazuara në tokë e konsiderojnë një rrjet jo të besueshëm”, thotë Spencer Fowers, një nga ekipi teknik në Project Natick.
“Ne jemi me shpresë se mund të shohim gjetjet tona dhe të themi se mbase nuk kemi nevojë të kemi aq shumë infrastrukturë të përqendruar në fuqi dhe besueshmëri.”
Qendrat e të dhënave nën ujë mund të tingëllojnë si një ide e çuditshme. Por David Ross, i cili ka qenë një konsulent në industrinë e qendrës së të dhënave për shumë vite, thotë se projekti ka një potencial të madh.
Ai beson se organizatat që përballen me një katastrofë natyrore ose një sulm terrorist mund ta konsiderojnë tërheqëse:
“Ju mund të zhvendosni diçka në mënyrë efektive në një vend më të sigurt pa pasur të gjitha kostot e mëdha të infrastrukturës për ndërtimin e një ndërtese. Microsoft është i kujdesshëm për të thënë kur një qendër e të dhënave nënujore mund të jetë një produkt komercial, por është i bindur se ka provuar se ideja ka vlerë. Ne mendojmë se kemi kaluar pikën ku ky është një eksperiment shkencor”, thotë Ben Cutler.
“Tani është thjesht një pyetje se çfarë duam të inxhinierojmë – do të ishte një i vogël, apo do të ishte një i madh?”
Eksperimenti në Orkney ka mbaruar. Por shpresa është që rezultati të jetë ruajtja e të dhënave në mënyrë sa më miqësore me mjedisin, si në tokë ashtu edhe nën ujë.
Përshtati: TIRANA TODAY
