Për shekuj, Dielli ka qenë një burim drite që e shohim çdo ditë, por që ende fsheh procese të pamundura për t’u dalluar nga Toka. Tani, një teleskop i ndërtuar pikërisht për të parë më thellë në sipërfaqen e yllit tonë ka kapur detaje me një qartësi të paprecedentë.
Imazhet u morën nga Daniel K. Inouye Solar Telescope, i vendosur në Haleakalā, në ishullin Maui të Havait. Me aftësinë për të dalluar struktura në shkallë rreth 20 kilometrash, teleskopi ka ofruar pamjen më të detajuar të marrë ndonjëherë në dritë të dukshme nga sipërfaqja e Diellit. Por vlera e zbulimit nuk qëndron vetëm te fotografia.
Në të shfaqen struktura të vogla, të përdredhura, të formuara nga plazma që lëviz me shpejtësi të ndryshme. Shkencëtarët i identifikuan ato si gjurmë të paqëndrueshmërisë Kelvin–Helmholtz, një proces fizik që shfaqet kur dy shtresa materiali rrëshqasin pranë njëra-tjetrës me shpejtësi të ndryshme. Në Tokë, një efekt i ngjashëm mund të krijojë forma karakteristike në re ose në rrjedhat e ajrit. Në Diell, fenomeni merr një tjetër dimension. Plazma e nxehtë dhe fushat magnetike janë në lëvizje të vazhdueshme, duke krijuar një mjedis ku energjia mund të transferohet dhe të përqendrohet në mënyra jashtëzakonisht komplekse.
Ajo që i bën këto vëzhgime veçanërisht të rëndësishme është se ato mund të ndihmojnë shkencëtarët të kuptojnë më mirë mënyrën se si energjia magnetike lëviz në atmosferën diellore. Kjo lidhet edhe me një prej mistereve të mëdha të fizikës diellore: pse korona, atmosfera e jashtme e Diellit, është shumë më e nxehtë se sipërfaqja poshtë saj. Fenomeni mund të ketë gjithashtu lidhje me mënyrën se si krijohen dhe evoluojnë shpërthimet diellore. Këto ngjarje mund të dërgojnë sasi të mëdha energjie dhe grimcash drejt Tokës, duke ndikuar në GPS, komunikimet radio dhe teknologji të tjera.
Në këtë kuptim, fotografia më e mprehtë e Diellit nuk është thjesht një rekord astronomik. Është një dritare e re drejt mekanizmave që kontrollojnë yllin nga i cili varet jeta në Tokë.
Discussion about this post