Inteligjenca artificiale po largohet gradualisht nga ekrani dhe po hyn në laborator. Anthropic, kompania pas modelit Claude, ka bërë të ditur se sistemi i saj i inteligjencës artificiale ka ndihmuar në identifikimin e një sistemi të ri enzimatik me karakteristika që të kujtojnë CRISPR, një nga teknologjitë më të rëndësishme të biologjisë moderne.
Zbulimi vjen vetëm pak kohë pasi u bë e ditur se Anthropic kishte ngritur një laborator biologjie në zonën e Gjirit të San Franciskos, ku modelet e saj të AI përdoren së bashku me eksperimente fizike. Për kompaninë, ky është një hap drejt një forme të re kërkimi shkencor, ku inteligjenca artificiale nuk kufizohet vetëm në analizimin e informacionit, por merr pjesë në procesin që çon drejt zbulimeve të reja.
Sipas Anthropic, rreth 950 agjentë të Claude analizuan një sasi të madhe të të dhënave gjenomike për rreth 21 orë. Sistemi identifikoi një familje enzimash të quajtura Array-Associated Reverse Transcriptases, ose ART, të lidhura me struktura të ADN-së që kanë disa ngjashmëri me organizimin e sistemeve CRISPR.
Por këtu fillon pjesa më e rëndësishme e historisë: një zbulim i identifikuar nga AI nuk është automatikisht një teknologji e gatshme për përdorim. Funksioni i plotë i sistemit ART dhe çdo aplikim i mundshëm i tij në biologji apo mjekësi duhet të përcaktohet përmes eksperimenteve të mëtejshme.
Pikërisht për këtë arsye, studiuesit e kanë trajtuar njoftimin me interes, por edhe me kujdes. Disa ekspertë e kanë konsideruar rezultatin premtues, ndërsa të tjerë kanë vënë në dukje se disa elemente të lidhura me këtë sistem ishin përshkruar më herët në literaturën shkencore. Kjo e bën të rëndësishme të ndahet ajo që ka identifikuar Claude nga ajo që përbën një zbulim krejtësisht të ri.
Megjithatë, rëndësia e eksperimentit shkon përtej vetë enzimës. Nëse modelet e AI mund të analizojnë në pak orë volume të të dhënave biologjike që do t’u kërkonin ekipeve njerëzore shumë më tepër kohë për t’i shqyrtuar, mënyra se si kryhet kërkimi shkencor mund të ndryshojë ndjeshëm.
Anthropic po përpiqet kështu të testojë një ide ambicioze: AI nuk duhet të jetë vetëm një mjet që u përgjigjet pyetjeve të shkencëtarëve, por një sistem që ndihmon në formulimin, kërkimin dhe testimin e hipotezave.
Por rruga nga një sinjal i zbuluar në bazat e të dhënave deri te një zbulim shkencor i konfirmuar është e gjatë. Për ART-in, eksperimenti laboratorik, riprodhueshmëria dhe vlerësimi i pavarur do të jenë hapat që do të përcaktojnë nëse kjo është vërtet një kthesë e rëndësishme në biologjinë e asistuar nga AI apo thjesht një tjetër shembull i fuqisë së modeleve për të gjetur lidhje që njerëzit mund të mos i vënë re menjëherë.
Discussion about this post